Xe tải thường xuyên phải làm việc trong điều kiện tải lớn, chạy đường dài, dừng. Chạy liên tục hoặc hoạt động trong môi trường nhiều bụi và nhiệt độ cao. Vì vậy, dầu động cơ đóng vai trò rất quan trọng đối với độ bền và khả năng vận hành của xe.
Tuy nhiên, khi nào cần thay nhớt cho xe tải không thể chỉ dựa vào một con số kilomet áp dụng cho tất cả các xe. Chu kỳ thay dầu còn phụ thuộc vào loại động cơ, tiêu chuẩn dầu. Điều kiện vận hành và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Bài viết dưới đây giúp chủ xe, tài xế và doanh nghiệp vận tải hiểu đúng cách kiểm tra và lựa chọn thời điểm thay dầu động cơ.
Dầu nhớt xe tải có tác dụng gì?
Dầu động cơ không đơn thuần chỉ có nhiệm vụ “làm trơn”. Trong quá trình động cơ hoạt động, dầu phải thực hiện đồng thời nhiều chức năng quan trọng.
Bôi trơn và hạn chế mài mòn
Giữa piston, xi lanh, trục khuỷu, trục cam, ổ trục và nhiều chi tiết kim loại khác luôn tồn tại ma sát.
Dầu tạo lớp màng bôi trơn giữa các bề mặt chuyển động, giúp hạn chế tiếp xúc trực tiếp giữa kim loại với kim loại và giảm mài mòn.
Hỗ trợ làm mát động cơ
Dầu lưu thông qua các chi tiết nóng của động cơ và góp phần mang nhiệt ra khỏi những khu vực chịu nhiệt cao.
Dầu xuống cấp, thiếu dầu hoặc sử dụng sai độ nhớt đều có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ động cơ.
Làm sạch và phân tán cặn
Động cơ Diesel có thể hình thành muội và các sản phẩm phụ trong quá trình vận hành.
Hệ phụ gia trong dầu động cơ giúp giữ và phân tán một phần các chất bẩn này để chúng không dễ kết tụ thành cặn trong động cơ.
Chống oxy hóa, gỉ và ăn mòn
Dầu động cơ phù hợp còn chứa các phụ gia giúp hạn chế oxy hóa và bảo vệ bề mặt kim loại.
Đây là lý do lựa chọn dầu xe tải không nên chỉ nhìn vào giá bán hoặc thương hiệu.
Khi nào cần thay nhớt cho xe tải?
Không có một mốc kilomet duy nhất chính xác cho mọi xe tải.
Thời điểm thay dầu nên ưu tiên theo hướng dẫn bảo dưỡng của nhà sản xuất xe/động cơ, đồng thời xem xét loại dầu đang sử dụng và điều kiện vận hành thực tế.
Theo kilomet hoặc giờ hoạt động
Nhiều xe sử dụng kilomet làm căn cứ bảo dưỡng, trong khi một số xe và động cơ làm việc tại công trường có thể sử dụng số giờ hoạt động.
Nếu xe có tài liệu bảo dưỡng, đây phải là căn cứ đầu tiên để xác định chu kỳ thay dầu.
Không nên mặc định rằng dầu khoáng, bán tổng hợp hay tổng hợp sẽ tương ứng với một số kilomet cố định cho mọi loại xe.
Xe thường xuyên chở tải nặng
Xe chở hàng nặng, leo dốc, hoạt động liên tục hoặc thường xuyên chạy trong điều kiện khắc nghiệt có thể khiến dầu chịu tải nhiệt và nhiễm bẩn nhiều hơn.
Trong trường hợp này, cần áp dụng lịch bảo dưỡng dành cho điều kiện vận hành nặng nếu nhà sản xuất có quy định.
Xe chạy nhiều trong môi trường bụi
Xe ben, xe tải công trình, xe khai thác mỏ hoặc xe thường xuyên hoạt động tại công trường cần đặc biệt chú ý đến hệ thống lọc và tình trạng dầu.
Bụi bẩn xâm nhập là một trong những yếu tố có thể làm tăng mài mòn động cơ.
Xe ít chạy nhưng để lâu
Không nên cho rằng xe chưa đủ kilomet thì dầu luôn còn tốt.
Thời gian, độ ẩm, tình trạng động cơ và đặc điểm vận hành đều có thể ảnh hưởng đến dầu. Vì vậy, ngoài kilomet, cần tuân thủ cả giới hạn thời gian bảo dưỡng nếu nhà sản xuất quy định.
7 dấu hiệu nên kiểm tra dầu nhớt xe tải sớm
Không phải cứ xuất hiện một trong các dấu hiệu dưới đây là chắc chắn dầu đã hỏng. Tuy nhiên, đây là những tín hiệu chủ xe nên kiểm tra thay vì tiếp tục vận hành mà không xác định nguyên nhân.
1. Đèn cảnh báo dầu hoặc áp suất dầu xuất hiện
Nếu đèn cảnh báo áp suất dầu sáng trong khi xe đang hoạt động, không nên đơn giản xử lý bằng cách thay dầu rồi tiếp tục chạy.
Nguyên nhân có thể liên quan đến mức dầu, áp suất dầu, bơm dầu, cảm biến hoặc những vấn đề khác của hệ thống bôi trơn.
2. Mức dầu thấp bất thường
Kiểm tra que thăm dầu theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
Nếu dầu giảm nhanh, cần tìm nguyên nhân như rò rỉ hoặc tiêu hao dầu thay vì liên tục châm bổ sung mà không kiểm tra.
3. Dầu có dấu hiệu bất thường
Dầu có mùi nhiên liệu rõ rệt, lẫn nước, xuất hiện dạng nhũ tương hoặc có dấu hiệu nhiễm bẩn bất thường cần được kiểm tra.
Riêng việc dầu Diesel chuyển màu đen không đủ để kết luận dầu đã hết tuổi thọ, vì dầu động cơ Diesel có nhiệm vụ giữ muội và chất bẩn ở trạng thái phân tán.
4. Động cơ có tiếng động khác thường
Tiếng động cơ lớn hơn bình thường có thể liên quan đến dầu, nhưng cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân cơ khí khác.
Vì vậy cần kiểm tra mức dầu, áp suất dầu và tình trạng động cơ thay vì kết luận ngay là do “nhớt cũ”.
5. Động cơ nóng bất thường
Dầu là một phần của quá trình kiểm soát nhiệt, nhưng nóng máy còn có thể liên quan đến nước làm mát, két nước, quạt, tải vận hành và nhiều bộ phận khác.
6. Đã đến mốc bảo dưỡng
Ngay cả khi xe vẫn vận hành bình thường, khi đã đến mốc bảo dưỡng do nhà sản xuất quy định thì nên kiểm tra và thay dầu theo lịch.
7. Điều kiện vận hành thay đổi đáng kể
Xe chuyển từ chạy nhẹ sang chở nặng, từ đường trường sang công trường hoặc hoạt động nhiều giờ liên tục cần được xem xét lại lịch bảo dưỡng.
Xe tải thay bao nhiêu lít nhớt?
Đây là câu hỏi rất thường gặp, nhưng không nên xác định lượng dầu chỉ dựa vào số xi-lanh hoặc tải trọng của xe.
Dung tích dầu phụ thuộc vào:
- Mã và thiết kế động cơ.
- Dung tích cácte.
- Có thay lọc dầu cùng lúc hay không.
- Cấu hình từng phiên bản xe.
- Quy định của nhà sản xuất.
Ví dụ, hai xe cùng là động cơ Diesel 4 xi-lanh vẫn có thể có dung tích dầu khác nhau.
Vì vậy, cách an toàn nhất là tra sổ hướng dẫn sử dụng, tài liệu kỹ thuật hoặc thông số của đúng mã động cơ.
Website hiện cũng có các bài riêng về dung tích và dầu 15W40 cho xe tải và thay nhớt xe tải Kia 1T4 để người dùng tham khảo theo từng trường hợp cụ thể.
Cách chọn dầu nhớt phù hợp cho xe tải
Một chai dầu đắt tiền chưa chắc đã phù hợp với mọi động cơ. Khi lựa chọn dầu cho xe tải, cần xem đồng thời nhiều thông số.
Chọn đúng cấp độ nhớt SAE
Các cấp như SAE 15W-40, 10W-40, 5W-30 hoặc 20W-50 thể hiện đặc tính độ nhớt của dầu ở các điều kiện nhiệt độ theo tiêu chuẩn SAE.
Không nên áp dụng quy tắc đơn giản kiểu “xe cũ phải dùng dầu đặc” hoặc “xe tải luôn dùng 15W-40”.
Cấp SAE cần phù hợp với yêu cầu của nhà sản xuất động cơ và điều kiện vận hành.
Chị có thể xem thêm bài dầu 15W40 cho xe tải nếu xe đang sử dụng cấp độ nhớt này.
Kiểm tra cấp hiệu năng API và tiêu chuẩn OEM
Ngoài SAE, dầu động cơ Diesel còn có các cấp hiệu năng API và có thể kèm tiêu chuẩn ACEA hoặc phê duyệt/yêu cầu của từng hãng động cơ.
Không nên hiểu rằng chỉ cần hai sản phẩm cùng ghi “15W-40” thì có thể thay thế cho nhau.
SAE nói về cấp độ nhớt; API/ACEA/OEM liên quan đến yêu cầu hiệu năng và ứng dụng.
Website hiện có nhóm dầu nhớt động cơ Diesel để tham khảo các dòng sản phẩm và thông số phù hợp với từng nhu cầu.
Dầu khoáng, bán tổng hợp hay tổng hợp – loại nào tốt cho xe tải?
Không nên đánh giá chất lượng dầu chỉ bằng ba chữ “khoáng”, “bán tổng hợp” hay “tổng hợp”.
Dầu gốc khoáng
Dầu động cơ sử dụng dầu gốc khoáng kết hợp hệ phụ gia vẫn có thể đáp ứng tốt một ứng dụng nếu sản phẩm đạt đúng cấp hiệu năng và được nhà sản xuất động cơ chấp nhận.
Ưu điểm thường thấy là chi phí hợp lý.
Dầu bán tổng hợp
Dầu bán tổng hợp sử dụng hỗn hợp thành phần dầu gốc khoáng và dầu gốc tổng hợp.
Tính năng thực tế phụ thuộc vào toàn bộ công thức sản phẩm, không chỉ tỷ lệ “tổng hợp”.
Dầu tổng hợp
Dầu tổng hợp có thể mang lại những lợi thế nhất định về tính ổn định và khả năng làm việc trong các điều kiện yêu cầu cao, nhưng không có nghĩa cứ dầu tổng hợp là phù hợp với mọi xe tải.
Quan trọng nhất vẫn là:
SAE phù hợp + cấp hiệu năng phù hợp + yêu cầu OEM + điều kiện vận hành thực tế.
Có nên thay lọc dầu cùng khi thay nhớt xe tải?
Lọc dầu có nhiệm vụ giữ các hạt bẩn và tạp chất trong hệ thống bôi trơn.
Chu kỳ thay lọc nên thực hiện theo lịch bảo dưỡng của nhà sản xuất. Với nhiều quy trình bảo dưỡng, lọc dầu được thay cùng kỳ với dầu động cơ.
Không nên kéo dài thời gian sử dụng lọc chỉ để tiết kiệm chi phí, vì tình trạng lọc cũng ảnh hưởng đến hệ thống bôi trơn.
Những sai lầm thường gặp khi thay nhớt xe tải
Một số cách làm tưởng tiết kiệm nhưng có thể gây rủi ro:
- Chỉ chọn dầu dựa vào giá.
- Chọn SAE mà không kiểm tra API/ACEA/OEM.
- Tự tăng độ nhớt vì thấy động cơ đã cũ.
- Kéo dài chu kỳ thay dầu chỉ vì đang dùng dầu tổng hợp.
- Đổ dầu quá mức quy định.
- Châm bổ sung liên tục nhưng không tìm nguyên nhân hao dầu.
- Thấy dầu Diesel đen rồi kết luận ngay dầu đã hỏng.
- Sử dụng cùng một chu kỳ bảo dưỡng cho toàn bộ đội xe dù điều kiện làm việc khác nhau.
Dầu nhớt S4 cho xe tải và động cơ Diesel
S4 có các dòng dầu động cơ hướng đến xe tải, xe thương mại và các ứng dụng Diesel. Khi lựa chọn sản phẩm S4, khách hàng nên căn cứ vào SAE, cấp hiệu năng và yêu cầu của đúng động cơ, thay vì chỉ chọn theo tên thương hiệu.
Chị có thể xem thêm dầu nhớt động cơ xe tải, động cơ Diesel để đối chiếu các sản phẩm đang kinh doanh.
Đối với đội xe vận tải hoặc doanh nghiệp có nhiều loại xe, nên lập bảng theo dõi riêng gồm biển số xe – mã động cơ – loại dầu – SAE/API/OEM – dung tích – ngày thay – kilomet/giờ máy, thay vì quản lý lịch thay dầu theo trí nhớ.
Câu hỏi thường gặp về thay nhớt xe tải
Xe tải bao lâu thay nhớt một lần?
Không có một con số kilomet áp dụng chính xác cho tất cả xe tải. Hãy ưu tiên chu kỳ bảo dưỡng của nhà sản xuất xe/động cơ, sau đó điều chỉnh theo điều kiện vận hành và loại dầu được phê duyệt.
Dầu xe tải bị đen có phải thay ngay không?
Không nhất thiết. Dầu động cơ Diesel có thể chuyển màu tương đối nhanh do giữ muội và chất bẩn. Màu sắc đơn thuần không phải tiêu chí đủ để xác định tuổi thọ dầu.
Xe tải chở nặng có cần thay dầu sớm hơn không?
Có thể. Nếu nhà sản xuất xếp điều kiện chở nặng, chạy công trường, bụi nhiều hoặc vận hành liên tục vào nhóm severe service. Cần áp dụng lịch bảo dưỡng tương ứng.
Có thể đổi từ 15W-40 sang 20W-50 không?
Không nên đổi chỉ vì muốn dầu “đặc hơn”. Trước tiên phải kiểm tra cấp độ nhớt mà nhà sản xuất cho phép cho động cơ và điều kiện nhiệt độ vận hành.
Dùng dầu tổng hợp có thể kéo dài gấp đôi thời gian thay dầu không?
Không nên tự suy ra như vậy. Chu kỳ thay dầu phụ thuộc thiết kế động cơ, loại dầu, tiêu chuẩn, điều kiện vận hành và hướng dẫn của nhà sản xuất. Với đội xe chuyên nghiệp, phân tích dầu đã sử dụng cũng có thể hỗ trợ xây dựng chu kỳ phù hợp.
Kết luận
Khi nào cần thay nhớt cho xe tải: không nên được quyết định chỉ bằng cảm giác hoặc một mốc kilomet truyền miệng.
Để bảo vệ động cơ, hãy thực hiện theo nguyên tắc:
Đúng dầu – đúng tiêu chuẩn – đúng dung tích – đúng chu kỳ bảo dưỡng – đúng điều kiện vận hành.
Đối với xe tải, xe đầu kéo hoặc đội xe hoạt động liên tục. Việc lựa chọn dầu đúng thông số và quản lý lịch thay dầu khoa học thường có giá trị hơn nhiều so với chỉ tìm loại dầu có giá thấp nhất.
Khách hàng cần lựa chọn dầu động cơ Diesel có thể tham khảo danh mục dầu nhớt động cơ. Hoặc liên hệ để được tư vấn theo dòng xe, mã động cơ và điều kiện vận hành thực tế.
Mọi thông tin chi tiết đặt hàng và làm đại lý xin quý khách liên hệ tại:
CÔNG TY TNHH DẦU NHỚT NHẬP KHẨU
Cơ sở 1 : Số 01, Ngõ 196, Phố Nguyễn Sơn, P. Bồ Đề, Q. Long Biên, TP. Hà Nội
Cơ sở 2 : 22/4 đường 17, Phường 5, Q. Gò Vấp, TP.HCM
Hotline Miền Nam : 0962.79.86.86 (Mr. Bằng)
Hotline Miền Bắc : 0944.059.888 (Mr. Nghị)
